Theo báo cáo mới nhất từ Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), lừa đảo tình cảm vẫn là 1 trong 4 hình thức lừa đảo điển hình trong thời gian gần đây với số tiền thiệt hại lên đến hàng trăm tỷ đồng. Kịch bản của các vụ lừa đảo tình cảm thường được dàn dựng bài bản, với điểm khởi đầu là những mối quan hệ tưởng chừng vô hại.

Gần đây, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Ninh Bình đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thi hành lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Cao Thị Hạnh (SN 1982, trú tại phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa) để điều tra về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Cụ thể, theo kết quả điều tra, Cao Thị Hạnh từng có thời gian sinh sống tại Ninh Bình. Do phát sinh nhu cầu chi tiêu cá nhân, đối tượng đã tạo lập một tài khoản Facebook, giả danh nam giới với tên “Trần Ngọc Hải” để tiếp cận, làm quen và từng bước xây dựng mối quan hệ tình cảm, qua đó tạo được lòng tin với chị Trần Thị Q (SN 1981, trú tại phường Sơn Nam, tỉnh Hưng Yên).

Chiếm được lòng tin, Hạnh liên tục dựng lên các kịch bản, câu chuyện không có thật nhằm thuyết phục chị Q chuyển tiền. Tổng số tiền mà đối tượng chiếm đoạt lên tới 1.126.500.000 đồng. Sau khi nhận tiền, Hạnh sử dụng toàn bộ vào mục đích cá nhân. Đến khi bị yêu cầu hoàn trả, đối tượng chỉ chuyển lại 547 triệu đồng rồi cắt đứt mọi liên lạc với chị Q.

Hay một nạn nhân khác cũng đã mất tiền tỷ sau khi đặt niềm tin vào người quen qua mạng. Đối tượng tự xưng là Trưởng phòng của một công ty công nghệ, đồng thời dựng lên câu chuyện đang làm việc tại Singapore để tạo lòng tin.

Sau thời gian trò chuyện, đối tượng hướng dẫn nạn nhân mở tài khoản để “tham gia đầu tư”. Ban đầu, các giao dịch đều hiển thị có lãi, khiến nạn nhân tin tưởng và liên tiếp chuyển tiền, tổng cộng 5 lần với số tiền 2,3 tỷ đồng. Khi thực hiện rút tiền, hệ thống bất ngờ báo lỗi. Tiếp đó, đối tượng yêu cầu nộp thêm hơn 1 tỷ đồng tiền “thuế” để mở khóa tài khoản. Nhận thấy dấu hiệu bất thường, nạn nhân kịp thời dừng lại nhưng toàn bộ số tiền đã chuyển không thể thu hồi. Vụ việc là lời cảnh báo về thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi, đánh vào tâm lý và lòng tin của người dùng trên không gian mạng.

Theo ông Ngô Minh Hiếu, Giám đốc mạng lưới Chống lừa đảo, người dùng hoàn toàn có thể nhận diện sớm các dấu hiệu của lừa đảo tình cảm nếu giữ được sự tỉnh táo. Trước hết, cần cảnh giác với những mối quan hệ phát triển quá nhanh, khi đối phương liên tục bày tỏ tình cảm, hứa hẹn gắn bó lâu dài chỉ sau thời gian ngắn. Đây là chiêu thức “tấn công cảm xúc” phổ biến nhằm nhanh chóng chiếm được lòng tin. Bên cạnh đó, việc kiểm tra thông tin cá nhân và tài khoản mạng xã hội là rất cần thiết. Người dùng có thể tìm kiếm ngược hình ảnh đại diện, quan sát thời gian lập tài khoản, mức độ tương tác và các mối quan hệ. Những tài khoản mới tạo, ít thông tin hoặc gần như không có tương tác thường tiềm ẩn rủi ro cao.

Một nguyên tắc quan trọng là tuyệt đối không chuyển tiền cho người chưa từng gặp ngoài đời, bất kể lý do đưa ra có thuyết phục đến đâu. Đồng thời, cần tránh chia sẻ hình ảnh hoặc clip nhạy cảm để không bị lợi dụng tống tiền. Khi mối quan hệ xuất hiện dấu hiệu bất thường, việc tham khảo ý kiến người thân, bạn bè sẽ giúp có cái nhìn khách quan hơn, tránh bị cuốn vào trạng thái bị thao túng tâm lý. Người dùng cũng nên chủ động đề nghị gọi video hoặc gặp mặt trực tiếp, bởi các đối tượng lừa đảo thường né tránh những yêu cầu này.

Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu nghi vấn, người dân cần kịp thời trình báo cơ quan chức năng để được hỗ trợ, đồng thời góp phần ngăn chặn các hành vi lừa đảo tiếp diễn. Trong bối cảnh không gian số ngày càng mở rộng, ranh giới giữa thật và giả trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Khi niềm tin có thể bị “lập trình”, thì sự tỉnh táo chính là lớp bảo vệ quan trọng nhất để mỗi người không trở thành nạn nhân của những cái bẫy “tình cảm”.

Trà Giang