Hiện nay, nhiều trường học đã triển khai ứng dụng thông tin trực tuyến mang đến nhiều tiện lợi nhà trường và người sử dụng. Tuy nhiên, chính sự tiện lợi đã trở thành 'con dao hai lưỡi' khi người dùng ưu tiên sự nhanh gọn mà chủ quan với vấn đề bảo mật. Cứ sau khoảng thời gian 'im hơi lặng tiếng', tình trạng sinh viên bị lừa đảo vẫn xảy ra.

Nhắm vào sự chủ quan và thói quen của sinh viên

Các nền tảng này mang đến nhiều tiện ích như xem thời khóa biểu, tra cứu thông tin, đóng học phí… Bạn Nguyễn Ngọc Nhã Vy (Trường Đại học Kinh tế - Luật, ĐHQG-HCM) chia sẻ: “Chỉ cần lên trang web trường, nhập họ tên và mã số sinh viên, rồi thực hiện một vài bước cụ thể nữa thì có thể đóng học phí một cách dễ dàng, rất tiện lợi cho sinh viên”. Tuy nhiên, vì thao tác nhanh, dễ dàng thực hiện nên người dùng như Nhã Vy cũng có lo ngại về độ an toàn thông tin, cần phải đề cao cảnh giác hơn.



Sinh viên được một tài khoản lạ hướng dẫn nộp học phí. (Ảnh chụp màn hình)

Các nền tảng do Nhà trường cung cấp có độ uy tín cao nhờ tên miền với độ bảo mật cao. Vì vậy, các đối tượng không tìm cách đột nhập vào hệ thống quản lý mà đột nhập vào niềm tin của sinh viên. Vừa qua, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (TP. HCM) đã thông báo khẩn cấp về trường hợp sinh viên bị lừa 04 triệu đồng bởi tài khoản mạo danh cán bộ phòng Tài chính. Tuy nhiên, trước đó, vào tháng 12/2025, Nhà trường đã từng ghi nhận và cảnh báo về tài khoản mạo danh này, tự xưng là thầy Tuấn của Nhà trường.



Trường Nhân Văn cảnh báo đến toàn thể sinh viên. (Ảnh: Facebook)

Trung tá Nguyễn Thế Hoàng – Báo cáo viên Công an Phường Linh Xuân cho biết các thủ đoạn lừa đảo này không mới nhưng nhắm vào sự tiện ích của các ứng dụng trên điện thoại. Dựa vào thói quen sử dụng của người dùng và nắm được những tiện ích cơ bản của ứng dụng, người dùng thường mất cảnh giác mà thực hiện lừa đảo.

Theo ThS. Cù Xuân Tiến - Trưởng phòng tuyển sinh và công tác sinh viên, trường ĐH Kinh tế - Luật, ĐHQG-HCM, các thủ đoạn giả mạo văn bản trường học đã diễn ra cách đây hơn 5 năm, thường nở rộ vào dịp đầu năm học, lúc các sinh viên vừa nhận được thông báo trúng tuyển từ trường.

Tuy nhiên, có một thực trạng là khi tổ chức các buổi tuyên truyền về an ninh mạng cho sinh viên toàn trường thì có những sinh viên không tham gia. “Một lỗ hổng lớn nhất theo tôi quan sát được là sự chủ quan và tiếp cận thiếu thông tin của các em. Khi chúng tôi tổ chức cho sinh viên toàn trường thì không phải sinh viên nào cũng tham gia. Và chúng tôi cũng phải làm thêm 1 biện pháp nữa là thống kê lại các bạn không tham gia, nhờ cố vấn học tập tuyên truyền và thông tin thêm đến các em một lần nữa” - thầy cho biết thêm.

Cứ chủ quan, hậu quả có thể kéo dài

Thạc sĩ Nguyễn Trọng Minh Hồng Phước - giảng viên Trường Đại học Công nghệ TP. HCM cho biết, về mặt kỹ thuật thì đây là hình thức tấn công phi kỹ thuật. “Kẻ tấn công biết một số thông tin trước về học sinh như họ và tên, thông tin về giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh, số điện thoại. Từ đó khi mà diễn ra cuộc gọi lừa đảo thì thông tin chân thật, phụ huynh, sinh viên dễ mắc lừa hơn” - thạc sĩ cho biết.



Thói quen tiêu dùng của sinh viên dễ dẫn đến lộ lọt thông tin cá nhân. (Ảnh chụp màn hình)

Tuy nhiên cứ tiếp tục chủ quan mà cung cấp thông tin thì hậu quả sẽ kéo dài. Những thông tin bị lộ lọt ban đầu chính là cơ sở của những cuộc tấn công, lừa đảo tiếp theo. Thạc sĩ Hồng Phước cho biết: “Trong thực tế, nhiều phụ huynh, sinh viên nghĩ rằng mất đi một khoản tiền ít thì cũng không đáng ngại. Nhưng thực tế thì có thể tiếp diễn những cuộc tấn công tiếp theo nếu chủ quan. Những kẻ tấn công có thể rao bán thông tin này. Những kẻ có mục đích xấu khác sẽ lợi dụng để triển khai cuộc lừa đảo sau đó. Hệ lụy liên quan có thể rất lâu dài. Kẻ tấn công có thể mở tài khoản ngân hàng, các khoản vay tín dụng, từ đó dẫn đến những vấn đề về pháp lý”.

Về biện pháp phòng tránh, thứ nhất: không vội tin; thứ hai: không cung cấp thông tin cá nhân cho bất kỳ tài khoản chưa được xác minh; thứ ba: phải xác minh lại sự việc khi mà nhận được các yêu cầu chuyển khoản hay những cuộc gọi từ bên ngoài. “Ngoài không cung cấp OTP, còn có biện pháp như dùng mật khẩu có độ phức tạp cao, không dùng chung một mật khẩu cho nhiều tài khoản và bật xác thực 2 lớp cho ứng dụng. Quan trọng, người dùng cần tránh cài đặt các ứng dụng không rõ nguồn gốc”.