Gần Tết Nguyên đán, thị trường việc làm thời vụ trở nên sôi động khi nhu cầu tuyển dụng tăng mạnh ở nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, song hành với cơ hội tăng thu nhập là nguy cơ người lao động rơi vào các chiêu trò lừa đảo đặt cọc tinh vi, đòi hỏi sự tỉnh táo và cảnh giác trong quá trình tìm việc.

Việc làm thời vụ tăng cả cung – cầu

Thị trường lao động thời vụ dịp gần Tết Nguyên đán trở nên sôi động với nhu cầu tuyển dụng tăng mạnh ở nhiều lĩnh vực như bán lẻ, chế biến thực phẩm, may mặc và dịch vụ ăn uống. Việc làm ngắn hạn đang trở thành lựa chọn phổ biến của cả doanh nghiệp lẫn người lao động trong giai đoạn cao điểm cuối năm.

Đây cũng là thời điểm nhu cầu mua sắm của người dân tăng mạnh, tập trung vào thực phẩm, bánh kẹo, quà biếu, quần áo và các mặt hàng phục vụ trang trí, lễ Tết. Điều này buộc các siêu thị, cửa hàng bán lẻ và sàn thương mại điện tử phải bổ sung thêm nhân lực để bán hàng, đóng gói, trưng bày và giao nhận.



Ảnh minh họa

Cùng với đó, lĩnh vực vận chuyển bước vào mùa cao điểm khi lượng đơn hàng tăng đột biến. Nhiều doanh nghiệp cần tuyển thêm lao động thời vụ cho các công việc bốc xếp, phân loại, giao hàng nhằm bảo đảm tiến độ trước kỳ nghỉ Tết.

Trong khi đó, các nhà hàng, quán ăn, dịch vụ tiệc tất niên, du lịch... cũng hoạt động hết công suất, kéo theo nhu cầu lớn về nhân sự phục vụ, phụ bếp, lễ tân và lao động hỗ trợ, tư vấn...

Ở khu vực sản xuất, nhiều doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ hoàn thành đơn hàng cuối năm, lựa chọn lao động thời vụ để tăng sản lượng mà không phát sinh chi phí dài hạn.

Về phía người lao động, nhu cầu tìm việc làm ngắn hạn dịp cuối năm cũng gia tăng do chi tiêu Tết cao. Sinh viên, lao động tự do và công nhân tạm thời chưa có việc làm ổn định chủ động tham gia thị trường lao động thời vụ để cải thiện thu nhập.

Nhiều doanh nghiệp bán lẻ, siêu thị, cửa hàng tiện lợi, sàn thương mại điện tử, các công ty, nhà hàng… đã bắt đầu tuyển dụng lao động thời vụ từ sớm để phục vụ nhu cầu sử dụng dịch vụ, tiêu dùng, mua sắm Tết tăng cao.

Có thể dễ dàng thấy các thông tin tuyển lao động phổ thông thời vụ dịp gần Tết nhiều hơn so với ngày thường. Các vị trí được tuyển nhiều nhất gồm: nhân viên bán hàng, đóng gói, giao nhận, bốc xếp hàng hóa, phục vụ nhà hàng, quán ăn...

Với thời gian làm việc linh hoạt, mức thu nhập được trả theo ngày hoặc theo ca, nhiều công việc thời vụ có mức lương cao hơn so với ngày thường. Tiền công được trả cho lao động thời vụ theo giờ dao động từ 30 nghìn/giờ trở lên. Còn mức lương trả theo ngày cho lao động thời vụ dao động từ 300 nghìn/ngày trở lên, tùy tính chất công việc có khi lên tới cả triệu đồng. Cũng có nơi trả lương lao động thời vụ theo tuần, theo tháng.

Việc làm thời vụ dịp Tết góp phần giải quyết nhu cầu nhân lực ngắn hạn cho doanh nghiệp, đồng thời tạo thêm cơ hội cải thiện thu nhập cho người lao động trong bối cảnh chi tiêu cuối năm tăng mạnh.

Tỉnh táo với tình trạng lừa đảo

Nắm bắt nhu cầu tìm việc làm thời vụ tăng cao dịp gần Tết Nguyên đán, nhiều đối tượng đã lợi dụng để lừa đảo. Trong đó phổ biến nhất là yêu cầu người lao động đặt cọc tiền để “giữ chỗ”, “đảm bảo hồ sơ” hoặc “mua đồng phục, thẻ làm việc”.

Các đối tượng lừa đảo thường đăng tin tuyển dụng thời vụ nhắm tới sinh viên, lao động tự do và người có nhu cầu tăng thu nhập dịp cuối năm.

Sau khi liên hệ, người lao động được yêu cầu chuyển một khoản tiền đặt cọc với lý do bảo đảm nhận việc hoặc tránh bỏ ngang trong thời gian cao điểm. Hoặc các đối tượng sẽ yêu cầu người lao động mua đồng phục để làm việc. Sau khi nhận việc, hoặc hoàn thành công việc được giao, số tiền cọc này sẽ được hứa hẹn hoàn trả cho người lao động.

Tuy nhiên, sau khi nhận được các khoản tiền này, các đối tượng thường cắt liên lạc, cung cấp địa chỉ làm việc không tồn tại hoặc viện nhiều lý do để trì hoãn, không hoàn trả tiền cọc. Nhiều trường hợp mất từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng.

Do đó người lao động cần hết sức cảnh giác với các tin tuyển dụng yêu cầu đóng tiền trước dưới bất kỳ hình thức nào. Việc làm thời vụ thường không được phép thu phí tuyển dụng hay yêu cầu đặt cọc trái quy định. Người lao động nên ưu tiên tìm việc qua các trung tâm giới thiệu việc làm, doanh nghiệp có địa chỉ rõ ràng, hợp đồng minh bạch.

Những công việc thời vụ thường yêu cầu hồ sơ, giấy tờ làm việc đơn giản, thường là giấy tờ bản sao (có thể có công chứng hoặc không). Nếu công ty, tổ chức tuyển dụng yêu cầu giấy tờ gốc có thể rơi vào trường hợp lừa đảo.

Những tổ chức, công ty này dùng giấy tờ cá nhân của người lao động cầm cố, đứng tên bất hợp pháp (đứng tên giấy tờ, tài khoản ngân hàng...) hoặc bắt buộc người lao động mua sản phẩm công ty để chuộc lại giấy tờ gốc.

Giam giữ lương và đóng phí những khoản không chính đáng là một trong số những trường hợp xảy ra với người lao động thời vụ. Thông thường, công việc thời vụ không bị ràng buộc lợi ích quá lớn với công ty, tổ chức... chính vì thế việc giữ lương và đóng thêm các khoản phí là điều bất hợp lý.

Sự gia tăng nhu cầu lao động thời vụ dịp cận Tết là hệ quả tất yếu của chu kỳ kinh tế cuối năm. Tuy nhiên, người lao động cần tìm hiểu kỹ thông tin tuyển dụng, thỏa thuận rõ ràng về tiền lương, thời gian làm việc, nâng cao cảnh giác để tránh rủi ro. Còn với doanh nghiệp, người sử dụng lao động cần bảo đảm quyền lợi và điều kiện làm việc an toàn cho lao động thời vụ.

P.V